19/8/15

Ο ΟΥΡΑΝΟΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΛΑΝΗΤΕΣ ΑΥΤΗΝ ΤΗΝ ΕΒΔΟΜΑΔΑ

(Επιμέλεια: Αντώνης Παντελίδης)
Δευτέρα, 17 Αυγούστου
Ο μακρινός Ποσειδώνας φτάνει σε αντίθεση σε δύο εβδομάδες από σήμερα, αλλά η εικόνα του είναι ουσιαστικά η ίδια. Ο γιγάντιος παγωμένος πλανήτης ανατέλλει περίπου στις 21:00 ψηλά. Με μέγεθος 7,8, ο πλανήτης βρίσκεται στο κέντρο του Υδροχόου, 3° δυτικά-νοτιοδυτικά του 4ου μεγέθους λάμδα (λ) του Υδροχόου. Θα χρειαστείτε κιάλια για να βρείτε τον Ποσειδώνα και ένα τηλεσκόπιο για να δείτε τον μπλε δίσκο του, ο οποίος εκτείνεται στα 2,4 “.
Η Σελήνη φτάνει στο απόγειό της, το πιο απομακρυσμένο σημείο της τροχιάς της γύρω από τη Γη, στις 5:34 π.μ. της Τρίτης. Βρίσκεται 405.848 χιλιόμετρα από το κέντρο της Γης.
Monday_chart
Μετά το ηλιοβασίλεμα, η λεπτή ημισέληνος είναι χαμηλά στα δυτικά και χρησιμεύει ως δείκτης για τον εντοπισμό του Ερμή.
Τα δύο λαμπρότερα αστέρια του καλοκαιριού είναι ο Βέγας, στο ζενίθ όταν θα έχει ήδη βραδιάσει και ο Αρκτούρος στα δυτικά. Ο Βέγας είναι ένα λευκό- θερμό, τύπου Α, αστέρι 25 έτη φωτός μακριά. Ο Αρκτούρος είναι ένα κίτρινο-πορτοκαλί, θερμό, τύπου Κ αστέρι, 37 έτη φωτός μακριά. Τη διαφορά στο χρώμα τους είναι εύκολο να τη δει κανείς.

Τρίτη, 18 Αυγούστου
Αν και το διαστημόπλοιο New Horizons της NASA είναι πλέον δεκάδες εκατομμύρια χιλιόμετρα πέρα από τον Πλούτωνα, ο μακρινός αυτός κόσμος παραμένει στην κορυφή της λίστας παρατήρησης πολλών ερασιτεχνών αστρονόμων. Ευτυχώς, ο Πλούτωνας έφτασε σε αντίθεση τον Ιούλιο, οπότε εξακολουθεί να είναι ένας δελεαστικός στόχος κατά τις βραδινές ώρες. Λάμπει αμυδρά με μέγεθος 14,1, οπότε θα χρειαστείτε ένα 8-ιντσών ή μεγαλύτερο τηλεσκόπιο με καλά οπτικά για να τον εντοπίσετε. Ο Πλούτωνας βρίσκεται τώρα στο βόρειο Τοξότη, περίπου 0,4 ° βορειοδυτικά του μεγέθους 3,52 του Τοξότη.
Καθώς αρχίζει η νύχτα, κοιτάξτε αριστερά της Σελήνης για τον Στάχυ. Πολύ πιο ψηλά, πάνω από το φεγγάρι λάμπει ο πιο φωτεινός Αρκτούρος.

Τετάρτη, 19 Αυγούστου
Κοιτάξτε στο ζενίθ γύρω στις 10 μ.μ., αυτή την εβδομάδα και τα μάτια σας θα πέσουν πάνω στο λαμπρό Βέγα στον αστερισμό της Λύρας. Με μέγεθος 0, ο Βέγας είναι το πιο λαμπρό μέλος του προεξέχοντος Θερινού Τριγώνου. Το δεύτερο φωτεινότερο αστέρι, μεγέθους 0,8, ο Αλτάιρ στον Αετό βρίσκεται 35 ° νοτιοανατολικά του Βέγα. Το πιο αμυδρό μέλος του σχηματισμού, με μέγεθος 1,3 είναι ο Ντενέμπ στον Κύκνο και βρίσκεται περίπου 25 ° ανατολικά-βορειοανατολικά του Βέγα.
Δείτε 3,5 μοίρες κάτω και αριστερά από το φεγγάρι το σούρουπο και θα βρείτε τον Στάχυ να τρεμοσβήνει.

Πέμπτη, 20 Αυγούστου
Μετά από μια παύση τεσσάρων μηνών, ο Άρης επιστρέφει στον πρωινό ουρανό στα μέσα Αυγούστου. Ο κόκκινος πλανήτης ανατέλλει περίπου 90 λεπτά πριν από τον Ήλιο και ανεβαίνει 7° ψηλά μία ώρα πριν από την ανατολή. Θα λάμπει με μέγεθος 1,8, οπότε μάλλον θα χρειαστείτε κιάλια για να τον εντοπίσετε στη λάμψη του λυκαυγούς. Η επανεμφάνισή του σηματοδοτεί την έναρξη μιας μακράς εμφάνισης πλησίον της Γης, που θα κορυφωθεί με την «αντίθεσή» του τον ερχόμενο Μάιο. Σήμερα, ο πλανήτης διασχίζει το διάσημο αστρικό σμήνος της Κυψέλης (Μ44) στον Καρκίνο. Αν και το χαμηλό ύψος, μαζί με το φως του λυκαυγούς θα κάνουν δύσκολο τον εντοπισμό του ζευγαριού (και ιδίως του M44) ακόμη και με κιάλια, αξίζει η προσπάθεια, αν έχετε ένα καλό ουρανό.
Η Σελήνη απόψε το βράδυ είναι σχεδόν στη μέση μεταξύ του Στάχυ, κάτω δεξιά του και του Κρόνου που βρίσκεται στα αριστερά ή πάνω αριστερά του φεγγαριού.

Παρασκευή, 21 Αυγούστου
Αν και ο αστεροειδής Δήμητρα έφθασε σε αντίθεση σχεδόν πριν από ένα μήνα, παραμένει ένας δελεαστικός στόχος ανάμεσα στα αστέρια με φόντο τον ανατολικό Τοξότη. Η καλύτερη στιγμή για να τον παρατηρήσετε είναι όταν ανεβαίνει ψηλότερα στο νότο, περίπου στις 23:00. Χρησιμοποιήστε το 5ου μεγέθους αστέρι SAO 211782 ως οδηγό. Αυτό το βράδυ, η Δήμητρα βρίσκεται μόλις 0,3 ° βόρεια του αστεριού αυτού. Θα χρειαστείτε κιάλια ή ένα τηλεσκόπιο για να εντοπίσετε αυτόν τον 8ου μεγέθους αστεροειδή. Εάν δεν είστε βέβαιοι ποιο φωτεινό σημείο είναι αυτό, κάντε ένα σκίτσο με το οπτικό πεδίο και επιστρέψετε σε αυτό μια ή δύο νύχτες μετά. Το αντικείμενο που θα έχει μετακινηθεί είναι η Δήμητρα.
Το φωτεινό “αστέρι” αριστερά του φεγγαριού αυτό το βράδυ είναι ο πλανήτης Κρόνος. Κάτω αριστερά του Κρόνου αστράφτει το πιο αμυδρό δέλτα του Σκορπιού. Μακρύτερα, αριστερά ή κάτω αριστερά από εκεί είναι ο πορτοκαλής-ερυθρός υπεργίγαντας Αντάρης.

Σάββατο, 22 Αυγούστου
Πρώτο τέταρτο της σελήνης στις 10:32 μ.μ. Θα την βρείτε πάνω από τον νοτιοδυτικό ορίζοντα όταν θα πέφτει το σκοτάδι. Χαμηλώνει προς το δυτικό ορίζοντα αργότερα το βράδυ και δύει περίπου τα μεσάνυχτα. Η Σελήνη περνά τις βραδινές ώρες ανάμεσα στα αστέρια του Βόρειου Σκορπιού, λιγότερο από 2 μοίρες πάνω από τον Κρόνο.
Saturday_chartΣτο τέλος αυτής της εβδομάδας και στην αρχή της επόμενης εβδομάδας, παρατηρήστε την σελήνη (σε αύξουσα φάση), να κινείται προς τα ανατολικά, πρώτα πάνω από τον Σκορπιό και μετά πάνω από τον Τοξότη.
Κυριακή, 23 Αυγούστου
Οι αστερισμοί της Μεγάλης Άρκτου και της Κασσιόπης βρίσκονται στις αντίθετες πλευρές του βόρειου ουράνιου πόλου και φαίνεται να περιστρέφονται γύρω από τον πολικό αστέρα καθ ‘όλη τη διάρκεια της νύχτας και του έτος. Στα τέλη Αυγούστου και αρχές Σεπτεμβρίου, οι δύο αυτοί αστερισμοί φαίνονται το ίδιο ψηλά καθώς πέφτει το σκοτάδι. Μπορείτε να βρείτε την Μεγάλη Άρκτο περίπου 30 μοίρες πάνω από τον βορειοδυτικό ορίζοντα. Το γνωστό σχήμα W της Κασσιόπης βρίσκεται στο ίδιο ύψος πάνω από το βορειοανατολικό ορίζοντα. Καθώς η νύχτα προχωρά, η Κασσιόπη ανεβαίνει πάνω από τον Πολικό ενώ η Μεγάλη Άρκτος κινείται προς τα κάτω.
Μπορεί ένα αυτοματοποιημένο τηλεσκόπιο να αντικαταστήσει τους αστροχάρτες; Όπως ο Terence Dickinson και οAlan Dyer λένε στο Backyard Astronomer’s Guide:  “Δεν μπορεί κανείς να εκτιμήσει πλήρως το σύμπαν, αν δεν αναπτύξει την ικανότητα να βρίσκει πράγματα στον ουρανό και αν δεν κατανοεί τις ουράνιες κινήσεις. Αυτή η γνώση κατακτάται μόνο όταν κάποιος αφιερώνει χρόνο κάτω από τα αστέρια με φιλομάθεια και με έναν αστροχάρτη στα χέρια.” Χωρίς αυτά, “Ο ουρανός ποτέ δεν γίνεται ένα φιλικό μέρος.”
 perseid2015
Το βράδυ της 14ης Αυγούστου, ένας διάττων αστέρας «πιάστηκε» να χρωματίζει τον ουρανό, μεταξύ της Ανδρομέδας και του Περσέα, κοντά στο περίφημο «διπλό σμήνος» του Περσέα. Ένας «πραγματικός» Περσείδης! Η φωτογραφική έκθεση ήταν μόλις 30 δευτερόλεπτα, με φακό 20mm (f/2.2) και ISO 1600. (Του Αντώνη Παντελίδη)

Θέλετε να γίνετε καλύτερος ερασιτέχνης αστρονόμος; Μάθετε τη θέση των αστερισμών με βάση τα πιο λαμπρά αστέρια τους και τους σχηματισμούς τους. Αυτό είναι το κλειδί για να εντοπίσετε και τα διάφορα αντικείμενα από το βαθύ ουρανό με κιάλια ή με τηλεσκόπιο. Ένας πολύ χρήσιμος οδηγός για εύκολο εντοπισμό των αστερισμών σε όλο τον ουρανό είναι το βιβλίο The Monthly Sky Guide (εκδόσεις ΠΛΑΝΗΤΑΡΙΟ Θεσσαλονίκης).

 ΟΙ ΠΛΑΝΗΤΕΣ ΑΥΤΗ ΤΗΝ ΕΒΔΟΜΑΔΑ
venus1
Η Αφροδίτη βρέθηκε σε κατώτερη σύνοδο με τον ήλιο στις 15 Αυγούστου. Η φωτογραφία αυτή, του Αντώνη Παντελίδη, δείχνει το δίσκο του πλανήτη φωτισμένο μόνο κατά 0,92%, στις 14 Αυγούστου το μεσημέρι (1:12 μ.μ.). Η απόσταση της Αφροδίτης ήταν λιγότερο από 8 μοίρες από τον ήλιο.
Για καθημερινή ενημέρωση σχετικά με την ηλιακή δραστηριότητα, επισκεφτείτε τον δικτυακό τόπο:www.spaceweather.com.
Ο Ερμής (με μέγεθος περίπου 0,2) είναι πολύ χαμηλά στα δυτικά στο λυκόφως. Προσπαθήστε να τον βρείτε λίγο μετά τη δύση του ήλιου με ένα ζευγάρι κιάλια.
Η Αφροδίτη (σε κατώτερη σύνοδο) και ο Δίας βρίσκονται μέσα στη λάμψη του ηλιοβασιλέματος.
Ο Άρης (αμυδρός, με μέγεθος + 1,8) αρχίζει να φαίνεται χαμηλά στο λυκαυγές. Κοιτάξτε χαμηλά, 30 με 45 λεπτά πριν την ανατολή του ήλιου, λίγο πάνω από τον ανατολικό-βορειοανατολικό ορίζοντα. Χρησιμοποιήστε ένα ζευγάρι κιάλια. Ο Πολυδεύκης μοιάζει στο χρώμα με τον Άρη και βρίσκεται πάνω από τον πλανήτη, ενώ ο Προκύων είναι στα δεξιά του.
Ο Κρόνος (μέγεθος +0,5, στον Ζυγό, πάνω και στα δεξιά από την κεφαλή του Σκορπιού) μεσουρανεί στο βραδινό λυκόφως. Κάτω και στα αριστερά του, σε απόσταση 13° είναι ο Αντάρης. Το αστέρι δ του Σκορπιού βρίσκεται ανάμεσα στον πλανήτη και τον Αντάρη.
Ο Ουρανός (μέγεθος +5,8, στους Ιχθείς) και ο Ποσειδώνας (μέγεθος +7,8, στον Υδροχόο) είναι στα νοτιοανατολικά τα μεσάνυχτα. Εδώ θα βρείτε αναλυτικούς χάρτες για τις θέσεις του Ουρανού και του Ποσειδώνα.

Πηγή:astro.planitario.gr