19/11/12

Ο ΟΥΡΑΝΟΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΛΑΝΗΤΕΣ ΑΥΤΗΝ ΤΗΝ ΕΒΔΟΜΑΔΑ



Ο ΟΥΡΑΝΟΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΛΑΝΗΤΕΣ ΑΥΤΗΝ ΤΗΝ ΕΒΔΟΜΑΔΑ
(Επιμέλεια: Αντώνης Παντελίδης)


Δευτέρα, 19 Νοεμβρίου
  • Ο Ποσειδώνας, ο πλανήτης που βρίσκεται πιο μακριά από τον Ήλιο, είναι εύκολο να εντοπιστεί νωρίς στο βραδινό ουρανό στον αστερισμό του Υδροχόου. Μπορείτε να τον βρείτε κοιτάζοντας με κιάλια ή τηλεσκόπιο 2° βόρεια-βορειοανατολικά του μεγέθους 4,3 ι του Υδροχόου. Ο πλανήτης θα εμφανίζεται ευδιάκριτα μπλε και θα λάμπει με μέγεθος 7,9. Ο δίσκος του εκτείνεται μόνο 2,2", έτσι, για να δείτε κάτι περισσότερο από ένα σημείο, χρησιμοποιήστε μεγέθυνση 100x με το τηλεσκόπιο σας. Σημειώστε ότι ο μεγέθους 5,4 αστέρας 38 του Υδροχόου βρίσκεται μόνο 0,5° βόρεια-βορειοανατολικά του πλανήτη.
  • Η Μεγάλη Ερυθρά Κηλίδα του Δία διέρχεται από τον κεντρικό μεσημβρινό του πλανήτη στις 9:51 μ.μ.

Τρίτη, 20 Νοεμβρίου
  • Πρώτο Τέταρτο εμφανίζεται στις 4:33 μ.μ. Η Σελήνη ανατέλλει μετά το μεσημέρι και βρίσκεται στον αστερισμό του Υδροχόου, περίπου 6° νότια-νοτιοανατολικά του φωτεινότερου αστεριού του εν λόγω αστερισμού, του 3ου μεγέθους Sadalmelik (αλφα του Υδροχόου).
  • Η Μεγάλη Ερυθρά Κηλίδα του Δία διέρχεται από τον κεντρικό μεσημβρινό του πλανήτη στις 3:38 π.μ. της Τετάρτης.

Τετάρτη, 21 Νοεμβρίου
  • Ο Ερμής φτάνει σε περιήλιο - το σημείο της τροχιάς του όπου ο πλανήτης βρίσκεται πιο κοντά στον ήλιο. Επειδή ο Ερμής πέρασε επίσης από την κατώτερη σύνοδό του (όταν αυτός βρίσκεται ανάμεσα στον Ήλιο και τη Γη), μόλις πριν από τέσσερις ημέρες, δεν θα τον δείτε απόψε. Ψάξτε για τον εσωτερικό πλανήτη όταν θα επανεμφανιστεί στον πρωινό ουρανό για τους παρατηρητές στο Βόρειο Ημισφαίριο στα τέλη του μήνα.
  • Η Μεγάλη Ερυθρά Κηλίδα του Δία διέρχεται από τον κεντρικό μεσημβρινό του πλανήτη στις 11:29 μ.μ.
Πέμπτη, 22 Νοεμβρίου
  • Αν και βρισκόμαστε βαθιά στο φθινόπωρο, τα αστέρια, τόσο του καλοκαιριού όσο και του χειμώνα ξεχωρίζουν ευκρινώς στον βραδινό ουρανό του Νοεμβρίου. Αν κοιτάξετε στον ουρανό γύρω στις 9 μ.μ. και με το βλέμμα σας προς τα δυτικά, θα δείτε τα φωτεινά αστέρια του Θερινού Τριγώνου. Αυτά τα τρία λαμπρά αστέρια, ο Βέγας, ο Ντενέμπ και ο Αλτάιρ  ξεχωρίζουν όμορφα. Ο Ντενέμπ εμφανίζεται ψηλότερα (σχεδόν στο ζενίθ), ενώ το φωτεινότερο, ο Βέγας,  βρίσκεται μακρύτερα προς τα βόρεια. Αν γυρίσετε στα ανατολικά, θα βρείτε αστέρια που συνήθως συνδέονται με το χειμώνα. Ο Μπετελγκέζ, ο Ρίγκελ, ο Αλντεμπαράν και η Αίγα, όλα βρίσκονται πάνω από τον ορίζοντα πριν από τις 8 μ.μ. και εμφανίζονται με εξέχουσα λάμψη μια ώρα αργότερα.
  • Η Σελήνη είναι κάτω από το Μεγάλο Τετράγωνο του Πήγασου, στο τέλος του βραδυνού λυκόφωτος. 
  •  
  •  Η Μεγάλη Ερυθρά Κηλίδα του Δία διέρχεται από τον κεντρικό μεσημβρινό του πλανήτη στις 5:16 π.μ. της Παρασκευής.
    Προσπαθήστε να εντοπίσετε την Αφροδίτη στο λυκαυγές αυτή την εβδομάδα. Θα δείτε επίσης του κατά πολύ αμυδρότερούς της Κρόνο και Στάχυ να κινούνται στο υπόβαθρο.

    Παρασκευή, 23 Νοεμβρίου
    • Ο πιο λαμπρός πλανήτης το βράδυ είναι ο Δίας. Ο γιγαντιαίος πλανήτης βρίσκεται μπροστά από τα αστέρια του αστερισμού  του Ταύρου αυτό το μήνα. Ο Δίας ανεβαίνει στα βορειοανατολικά πριν το ηλιοβασίλεμα και λάμπει με μέγεθος -2,8. Κοιτάξτε περίπου 5° νότια-νοτιοδυτικά του πλανήτη για το πιο λαμπρό αστέρι του Ταύρου, τον κατακόκκινο Αλντεμπαράν (α του Ταύρου). Επίσης, το αστρικό σμήνος των Πλειάδων (Μ45) λάμπει περίπου 14° δυτικά-βορειοδυτικά του Δία. Αυτή η συλλογή με ήλιους φαίνεται τόσο μεγάλη, που για την καλύτερη θέασή σας καλό είναι να χρησιμοποιήσετε τα κιάλια σας.

    Στις 5 Νοεμβρίου, ο Christopher Go έβγαλε αυτή την καταπληκτική εικόνα του Δία από τις Φιλιππίνες.
    • Η Μεγάλη Ερυθρά Κηλίδα του Δία διέρχεται από τον κεντρικό μεσημβρινό του πλανήτη στις 1:07 μετά τα μεσάνυχτα.

    Σάββατο, 24 Νοεμβρίου
    • Μπορείτε να βρείτε τα φθινοπωρινά σφαιρωτά σμήνη Μ15, κοντά στην μύτη του Πήγασου και το Μ2 στα νότια του; Και τα δύο αντικείμενα είναι 6ου μεγέθους και φαίνονται με ένα ζευγάρι κιάλια.
    • Ψάχνετε για κάποιο δύσκολο αντικείμενο στην λίστα με τα αντικείμενα από τον βαθύ ουρανό του Νοεμβρίου; Θα το βρείτε στον Πήγασο που βρίσκεται ψηλά στο ζενίθ αυτά τα βράδια: το Κουϊντέτο του Στεφάνου ( Stephan's Quintet) και οι αμυδροί συνοδοί γαλαξίες του μεγάλου γαλαξία NGC 7331.
    • Η Μεγάλη Ερυθρά Κηλίδα του Δία διέρχεται από τον κεντρικό μεσημβρινό του πλανήτη στις 8:58 μ.μ. 

    Κυριακή, 25 Νοεμβρίου
    • Ο Ωρίωνας ανατέλλει στα ανατολικά νοτιοανατολικά στις 8 ή 9 μ.μ.. Έχετε εντοπίσει τον λαμπρό Σείριο αυτή την εποχή; Ανατέλλει κάτω από τον Ωρίωνα, κατά προσέγγιση δύο ώρες αργότερα. 
    • Η Μεγάλη Ερυθρά Κηλίδα του Δία διέρχεται από τον κεντρικό μεσημβρινό του πλανήτη στις 2:45 π.μ. της Δευτέρας.  

    • Θέλετε να γίνετε καλύτερος ερασιτέχνης αστρονόμος; Μάθετε τη θέση των αστερισμών με βάση τα πιο λαμπρά αστέρια τους και τους σχηματισμούς τους. Αυτό είναι το κλειδί για να εντοπίσετε και τα διάφορα αντικείμενα από το βαθύ ουρανό με κιάλια ή με τηλεσκόπιο. Ένας πολύ χρήσιμος οδηγός για εύκολο εντοπισμό των αστερισμών σε όλο τον ουρανό είναι το βιβλίο The Monthly Sky Guide (εκδόσεις ΠΛΑΝΗΤΑΡΙΟ Θεσσαλονίκης).
    • Μπορεί ένα αυτοματοποιημένο τηλεσκόπιο να αντικαταστήσει τους αστροχάρτες; Όπως ο Terence Dickinson και ο Alan Dyer λένε στο Backyard Astronomer's Guide:  "Δεν μπορεί κανείς να εκτιμήσει πλήρως το σύμπαν, αν δεν αναπτύξει την ικανότητα να βρίσκει πράγματα στον ουρανό και αν δεν κατανοεί τις ουράνιες κινήσεις. Αυτή η γνώση κατακτάται μόνο όταν κάποιος αφιερώνει χρόνο κάτω από τα αστέρια με φιλομάθεια και με έναν αστροχάρτη στα χέρια." Χωρίς αυτά, "Ο ουρανός ποτέ δεν γίνεται ένα φιλικό μέρος."


    Ήταν μια συναρπαστική έκλειψη για όσους βρέθηκαν στην Αυστραλία την περασμένη εβδομάδα. Η φωτογραφία είναι του Geoff Sims. Δείτε περισσότερες φωτογραφίες της έκλειψης στην ιστοσελίδα του: http://www.users.on.net/~simsg/astro/tse2012.htm

    • Θέλετε να μυηθείτε στο χώρο της αστροφωτογραφίας; Συμβουλευθείτε το βιβλίο Αστροφωτογραφία (εκδόσεις ΠΛΑΝΗΤΑΡΙΟ Θεσσαλονίκης) και αποκτήστε τις κατάλληλες γνώσεις για να φωτογραφίσετε το ηλιακό μας σύστημα και πέρα από αυτό).


    ΟΙ ΠΛΑΝΗΤΕΣ ΑΥΤΗ ΤΗΝ ΕΒΔΟΜΑΔΑ


    • Για καθημερινή ενημέρωση σχετικά με την ηλιακή δραστηριότητα, επισκεφτείτε τον δικτυακό τόπο: www.spaceweather.com.
    • Ο Ερμής δεν φαίνεται αφού βρίσκεται μέσα στο φως του ήλιου.
    • Η Αφροδίτη (μέγεθος -3,9, στην  Παρθένο) ανατέλλει περίπου μια ώρα πριν το χάραμα. Στο λυκαυγές, είναι ψηλά στα ανατολικά-νοτιοανατολικά. Βρείτε τον πολύ αμυδρότερο Κρόνο κάτω από την Αφροδίτη και τον Στάχυ πάνω και στα δεξιά της.
    • Ο Άρης (μέγεθος +1,2, στον Τοξότη) παραμένει χαμηλά στα νοτιοδυτικά στο βραδινό λυκόφως. Με τηλεσκόπιο, ο δίσκος είναι μόνο 4,4 δευτερόλεπτα του τόξου.
    • Ο Δίας (μέγεθος -2,8, στον Ταύρο) ανατέλλει από τα ανατολικά-βορειοανατολικά στο βραδινό λυκόφως. Παρατηρήστε τον Αλντεμπαράν, αρκετά αμυδρότερο στα δεξιά του. Πάνω από τον Αλντεμπαράν είναι οι Πλειάδες.
    • Ο Κρόνος ( μέγεθος +0,6, στη Παρθένο) αρχίζει να φαίνεται χαμηλά στα ανατολικά. Βρίσκεται κάτω και στα αριστερά της λαμπρής Αφροδίτης. Θα έρχονται όλο και πιο κοντά από μέρα σε μέρα. Θα φτάσουν σε απόσταση μόλις 1° στις 26 και 27 Νοεμβρίου. 
    © 2001-2012 'ΠΛΑΝΗΤΑΡΙΟ Θεσσαλονίκης'

    Επιλέγει η Κωνσταντίνα Βλαχοπούλου