24/7/13

Ο ΟΥΡΑΝΟΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΛΑΝΗΤΕΣ ΑΥΤΗΝ ΤΗΝ ΕΒΔΟΜΑΔΑ. Από 22/7 έως και 28/7

Ο ΟΥΡΑΝΟΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΛΑΝΗΤΕΣ ΑΥΤΗΝ ΤΗΝ ΕΒΔΟΜΑΔΑ
(Επιμέλεια: Αντώνης Παντελίδης



Δευτέρα, 22 Ιουλίου

  • Πανσέληνος στις 9:18 μ.μ. Το φεγγάρι ταξιδεύει στον ουρανό στον δυτικό Αιγόκερω.
  • Μετά τη χθεσινή σύνοδο της Αφροδίτης με τον Βασιλίσκο (τώρα το αστέρι είναι 1 ¼ ° κάτω από τον πλανήτη το σούρουπο), ο Άρης περνάει 0,8° βόρεια από τον Δία πριν το λυκαυγές. Θα χρειαστείτε ένα ζευγάρι κιάλια ή ένα τηλεσκόπιο με χαμηλή μεγέθυνση για να δείτε καλύτερα το ζευγάρι των πλανητών.
Τρίτη, 23 Ιουλίου
  • Ο κομήτης  PANSTARRS (C/2011 L4) έχει μέγεθος 11 αυτή την εβδομάδα. Θα χρειαστείτε ένα αρκετά μεγάλο τηλεσκόπιο για να τον εντοπίσετε στο ταξίδι του στο εξωτερικό μέρος του ηλιακού συστήματος. Ευτυχώς, παραμένει ορατός όλο το βράδυ για παρατηρητές στο βόρειο ημισφαίριο. Απόψε και αύριο το βράδυ, ο κομήτης βρίσκεται 5° ανατολικά του 8ου μεγέθους σπειροειδούς γαλαξία Μ101.
  • Όταν θα έχει βραδιάσει, η «κατσαρόλα» της Μεγάλης Άρκτου θα κρέμεται διαγώνια, με την λαβή της να είναι πάνω και αριστερά.

Τετάρτη, 24 Ιουλίου 

  • Με μέγεθος -1,9, ο Δίας φαίνεται εύκολα στον πρωινό ουρανό παρόλη τη λάμψη του λυκαυγούς. Αυτή την εβδομάδα, ο πλανήτης ανατέλλει περίπου δύο ώρες πριν τον ήλιο και φτάνει στις 10° ψηλά στα ανατολικά-βορειοανατολικά μία ώρα αργότερα. Με τηλεσκόπιο, αν και η διάμετρος του δίσκου του είναι 33",  δεν φαίνονται κάποιες λεπτομέρειες επειδή ο πλανήτης έχει χαμηλό ύψος.
  • Τα δυο πιο λαμπρά αστέρια του καλοκαιρινού ουρανού είναι ο Αρκτούρος στα δυτικά και ο Βέγας ψηλά στο ζενίθ. Απέχουν 37 και 25 έτη φωτός, αντίστοιχα.
Πέμπτη, 25 Ιουλίου
  • Η βροχή διαττόντων , δέλτα Υδροχοΐδες συνεχίζει να δυναμώνει αυτή την εβδομάδα. Η βροχή έχει ένα ευρύ μέγιστο στα τέλη Ιουλίου, αλλά πρέπει να είστε σε θέση να δείτε μερικά μετέωρα τις ώρες πριν από την αυγή. Δυστυχώς, η λαμπρή σελήνη (σε φθίνουσα φάση) μοιράζεται αυτήν την περίοδο τον πρωινό ουρανό μαζί με τις Υδροχοΐδες, μειώνοντας έτσι τον αριθμό των διαττόντων που θα μπορούσατε να δείτε. Για να διαπιστώσετε έναν κάποιο μετέωρο προέρχεται από τις Υδροχοΐδες ή είναι κάποιο μόριο σκόνης που καίγεται μέσα στη γήινη ατμόσφαιρα, ακολουθήστε την πορείας του προς τα πίσω. Ένα τέτοιο μετέωρο φαίνεται να προέρχεται από τον αστερισμό του Υδροχόου.
  • Η σελήνη ανατέλλει αργά το βράδυ. Το μεγάλο τετράγωνο του Πήγασου στέκεται σε μια γωνία του, στα αριστερά της σελήνης.
Παρασκευή, 26 Ιουλίου 
  • Το μεγάλο τετράγωνο του Πήγασου, μια μακρινή αλλά  έγκαιρη προειδοποίηση ότι το φθινόπωρο πλησιάζει,  εμφανίζεται ήδη χαμηλά στην ανατολή. Λίγο μεγαλύτερο από την γροθιά σας με τεντωμένο τον βραχίονα, το τετράγωνο φαίνεται να ισορροπεί πάνω στην μία  γωνία του.
  • Το σφαιρωτό σμήνος M13 είναι ψηλά στο ζενίθ περίπου στις 10 το βράδυ. Το M13 βρίσκεται στον αστερισμό του Ηρακλή και με κιάλια μοιάζει με ένα θολό αστέρι. Μέσω ενός τηλεσκοπίου, το αστρικό σμήνος μοιάζει με ένα σμήνος αμυδρών αστεριών με την μορφή μιας σφαίρας.  Σε απόσταση περίπου 25.000 ετών φωτός από τη Γη, ανακαλύφθηκε από τον Edmond Halley το 1714

Σάββατο, 27 Ιουλίου 

  • Ο Ερμής συμμετέχει στην πομπή των πλανητών που φαίνονται πριν από την αυγή, στο τέλος του Ιουλίου. Σήμερα το πρωί, βρίσκεται 7 ° ακριβώς κάτω από τον Άρη και εμφανίζεται 8 ° ψηλά στο λυκόφως, 30 λεπτά πριν από την ανατολή του ηλίου. Ευτυχώς, λάμπει με ένα ολόκληρο μέγεθος φωτεινότερος από τον γείτονά του, το οποίο και βοηθά στο να ξεχωρίζει μέσα στο φωτεινό φόντο του ουρανού.
  • Με τη Σελήνη να είναι απούσα από τον βραδινό ουρανό, δοκιμάστε να εντοπίσετε με τηλεσκόπιο μια πληθώρα από γαλαξίες πάνω από την πλάτη του Δράκοντα. Οι φωτεινότεροι είναι 10ου μεγέθους.

Κυριακή, 28 Ιουλίου 

  • Καθώς πέφτει το σκοτάδι αυτά τα βράδια του Ιουλίου, ο Κρόνος βρίσκεται περίπου 30 ° πάνω από τον νοτιοδυτικό ορίζοντα. Ο πλανήτης λάμπει με μέγεθος 0,6 ανάμεσα στα αστέρια στο υπόβαθρο της Ανατολικής Παρθένου, όπου βρίσκεται λιγότερο από 1° νότια-νοτιοανατολικά του 4ου μεγέθους κ της Παρθένου. Αν και με γυμνό μάτι η  θέα του πλανήτη είναι ωραία, μέσα από ένα τηλεσκόπιο είναι πραγματικά καταπληκτική. Ο πλανήτης φτάνει σε τετραγωνισμό σήμερα, που σημαίνει ότι μια ευθεία γραμμή από τον Ήλιο στη Γη και στη συνέχεια τον Κρόνο σχηματίζει μια ορθή γωνία. Παρατηρησιακά, αυτό σημαίνει ότι η σκιά του Κρόνου εκτείνεται στα ανατολικά του πλανήτη και εμφανίζεται ξεκάθαρα πάνω στα δαχτυλίδια, δίνοντας μια  εντυπωσιακή 3-D εμφάνιση.

  • Θέλετε να γίνετε καλύτερος ερασιτέχνης αστρονόμος; Μάθετε τη θέση των αστερισμών με βάση τα πιο λαμπρά αστέρια τους και τους σχηματισμούς τους. Αυτό είναι το κλειδί για να εντοπίσετε και τα διάφορα αντικείμενα από το βαθύ ουρανό με κιάλια ή με τηλεσκόπιο. Ένας πολύ χρήσιμος οδηγός για εύκολο εντοπισμό των αστερισμών σε όλο τον ουρανό είναι το βιβλίο The Monthly Sky Guide (εκδόσειςΠΛΑΝΗΤΑΡΙΟ Θεσσαλονίκης).
  • Μπορεί ένα αυτοματοποιημένο τηλεσκόπιο να αντικαταστήσει τους αστροχάρτες; Όπως ο Terence Dickinson και ο Alan Dyer λένε στο Backyard Astronomer's Guide:  "Δεν μπορεί κανείς να εκτιμήσει πλήρως το σύμπαν, αν δεν αναπτύξει την ικανότητα να βρίσκει πράγματα στον ουρανό και αν δεν κατανοεί τις ουράνιες κινήσεις. Αυτή η γνώση κατακτάται μόνο όταν κάποιος αφιερώνει χρόνο κάτω από τα αστέρια με φιλομάθεια και με έναν αστροχάρτη στα χέρια." Χωρίς αυτά, "Ο ουρανός ποτέ δεν γίνεται ένα φιλικό μέρος."




Μια όμορφη απεικόνιση του γαλαξία μας μέσα σε ένα πανέμορφο τοπίο! Από την 7η Πανελλήνια Εξόρμηση Ερασιτεχνών Αστρονόμων στα Λιβάδια Κοτύλης. Ο δημιουργός της φωτογραφίας, Βασίλης Μεταλληνός, γράφει: «Όμορφες απολαυστικές στιγμές αστροπαρατήρησης απ' την 7η ΠΕΕΑ στα 1450μ πάνω στην πανέμορφη Πίνδο. Ευχαριστούμε πολύ τους διοργανωτές και ας ελπίσουμε να κρατήσουμε την Πίνδο μοναδική!» (Στοιχεία λήψηςCanon eos 700D, Εf 15mm fisheye f2.8, iso1600, 1X30sec)

  • Θέλετε να μυηθείτε στο χώρο της αστροφωτογραφίας; Συμβουλευθείτε το βιβλίοΑστροφωτογραφία (εκδόσεις ΠΛΑΝΗΤΑΡΙΟ Θεσσαλονίκης) και αποκτήστε τις κατάλληλες γνώσεις για να φωτογραφίσετε το ηλιακό μας σύστημα και πέρα από αυτό).


ΟΙ ΠΛΑΝΗΤΕΣ ΑΥΤΗ ΤΗΝ ΕΒΔΟΜΑΔΑ


  • Για καθημερινή ενημέρωση σχετικά με την ηλιακή δραστηριότητα, επισκεφτείτε τον δικτυακό τόπο:www.spaceweather.com.
  • Ο Ερμής έχει χαθεί στο φως της ανατολής του ήλιου, λιγότερο από 10 μοίρες κάτω από τον Δία. Όμως, από μέρα σε μέρα γίνεται λιγότερο αμυδρός και ανεβαίνει λίγο ψηλότερα.
  • Η Αφροδίτη (μέγεθος -3,9) βρίσκεται χαμηλά στα δυτικά-βορειοδυτικά στο βραδινό λυκόφως. Με τηλεσκόπιο είναι ακόμα μικρή (12 δευτερόλεπτα του τόξου). Είναι σε φάση gibbous (φωτισμένη κατά 85%). Όμως, για το υπόλοιπο του έτους, μεγαλώνει σε φαινόμενο μέγεθος  αλλά μικραίνει στη φάση της μέχρις ότου να γίνει ένας μακρύς, πολύ λεπτός μηνίσκος.
  • Ο  Άρης και ο Δίας είναι χαμηλά στα ανατολικά- βορειοανατολικά νωρίς στο φως του λυκαυγούς. Ο Δίας, με μέγεθος -1,9, είναι κατά πολύ ο πιο λαμπρός των δύο. Πάνω και στα δεξιά του είναι ο Άρης, με μέγεθος + 1,6. Οι δύο πλανήτες θα βρεθούν σε κοντινή σύνοδο, μόλις ¾ της μοίρας μακριά, το πρωί της Δευτέρας.
  • Ο Κρόνος (μέγεθος +0,6 στην Παρθένο) λάμπει στο νοτιοδυτικό ουρανό όταν θα έχει βραδιάσει. Βρίσκεται 12° πάνω αριστερά του Στάχυ. Στα αριστερά του Κρόνου είναι ο α του Ζυγού. Μόλις 0,7° πάνω από τον Κρόνο είναι ο αμυδρός κ της Παρθένου, με μέγεθος 4,3.
  • Ο Ουρανός (μέγεθος 5.8, στους Ιχθείς) και ο Ποσειδώνας (μέγεθος 7,9, στον Υδροχόο) είναι ψηλά στα νοτιοανατολικά και νότια, αντίστοιχα, πριν αρχίσει το λυκαυγές. Χρησιμοποιήστε τους χάρτες για τον εντοπισμό των δύο πλανητών εδώ:  http://media.skyandtelescope.com/documents/Uranus-Neptune-2013.pdf